Fitopatogeny

Patogeny roślinne – podział

Patogeny roślinne – podział:

  • Obligatoryjne (bezwzględne) – żywią się tylko materią żywą
  • Okolicznościowe (względne) – żywią się materią żywą lub martwą
  • Patogeny nekrotrfoiczne – odżywiają się materią martwą, doprowadzają so śmierci komórek roślinnych a następnie wykorzystują jako źródło substancji pokarmowych (wśród grzybów) 

Grupy patogenów roślinnych

Grupy czynników chorobotwórczych i szkodników:

  • Grzyby przenoszone przez wiatr
  • Grzyby zasiedlające glebę
  • Wirusy
  • Bakterie
  • Nicienie
  • Owady
  • Inne o mniejszym znaczeniu – roztocza, ślimaki, ptaki.

Grzyby przenoszone przez wiatr

  • Biologia –patogeny zazwyczaj o pełnym cyklu życiowym (gównie rdze) rzadziej o niepełnym cyklu rozwojowym (niektóre grzyby niedoskonale) w większości zróżnicowane na rasy (patotypy)
  • Epidemie – cykliczne, często sezonowe, zależne od obecności lub nieobecności żywiciela i/lub stanu pogody
  • Rozprzestrzenianie – rozlegle i szybkie, często międzykontynentalne, nowe podtypy szybko zwiększają zasięg
  • Szkody – zazwyczaj zmniejszenie produkcji biomasy na skutek uszkodzenia procesu fotosyntezy, często efekty jakościowe np. plamistość owoców
  • Przykłady – zaraza ziemniaczana, rdza zbóż, plamistość liścia banana, brunatna plamistość liści ryżu

Grzyby zasiedlające glebę

  • Biologia – patogeny obligatoryjne, o różnym stopniu wyspecjalizowania, długo zachowujące żywotność w glebie, patogeny o pełnym cyklu życiowym, rzadziej o niepełnym cyklu rozwojowym, niewielkie zróżnicowanie na rasy (patotypy)
  • Epidemie – po pierwotnej infekcji rozprzestrzeniają się na zainfekowanym terenie, raczej chroniczne niż epidemiczne
  • Rozprzestrzenianie – powolne, najczęściej z udziałem człowieka, nowe rasy z reguły maja ograniczony zasięg
  • Szkody – spadek produkcji biomasy w wyniku ograniczenia fotosyntezy, zamieranie blaszek liściowych, gnicie organów przechowywanych w celach użytkowych
  • Przykłady – rak ziemniaka, kiła kapusty

Bakterie

  • Biologia – wyspecjalizowane gatunkowo semiobligatoryjne szczepy o szerokiej skali dostosowań, niezróżnicowane na patotypy
  • Epidemie – po pierwotnej infekcji rozprzestrzeniają się raczej chronicznie.
  • Rozprzestrzenianie – powolne, z udziałem człowieka
  • Szkody – spadek biomasy, zahamowanie wzrostu rośliny, porażenie systemu korzeniowego, uszkodzenie blaszek liściowych
  • Przykłady – zgnilizna pierścieniowa ziemniaka, więdnięcie naczyniowe, zahamowanie odrostów

Wirusy

  • Biologia – zawsze patogeny obligatoryjne, wyspecjalizowane gatunkowo zróżnicowane na patotypy. Swoiste dla genotypu żywiciela
  • Epidemie – systematyczne i chroniczne, epidemiczne w przypadku roślin jednorocznych
  • Rozprzestrzenianie – wolne jeśli rośliny się stykają i wieje wiatr, szybkie jeśli przez owady lub człowieka
  • Szkody – spadek biomasy, zahamowanie wzrostu, rzadko letalne
  • Przykłady – wirusowe choroby ziemniaka i ryżu, żółtaczka buraka cukrowego

Nicienie

  • Biologia – szkodniki występujące gatunkowo, rzadko obligatoryjne niektóre zróżnicowane na patotypy, przystosowane do określonych genotypów roślinnych
  • Epidemie – trwale zasiedlają raz zainfekowany teren, częściej chroniczne niż epidemiczne
  • Rozprzestrzenianie – powolne z udziałem człowieka
  • Szkody – spadek biomasy, zahamowanie wzrostu, porażenie systemu korzeniowego, pędów, czasem letalne

Owady

  • Biologia – atakują więcej niż jeden gatunek (polifagi) lub są wyspecjalizowane gatunkowo (mucha keska)
  • Występowanie – uzależnione od obecności roślin, pogody, chroniczne
  • Rozprzestrzenianie – sezonowo, teren do kilku kilometrów, czasem masowo
  • Szkody – spadek biomasy, zahamowanie wzrostu, czasem letalne
  • Przykłady – mszyce warzyw i malin, stonka ziemniaczana

Photos by biostrefa.net

Artykuły powiązane:

27 Lip 2013  Patogeny roślin: wiroidy. Są to najmniejsze wyróżnione czynniki zakaźne roślin. Wiroidy stanowią replikujące się w komórkach roślin …

8 Mar 2013  Etapy oddziaływania patogen-roślina: 1 etap – kontakt. Bakterie patogeniczne nie posiadające zdolności aktywnego wnikania w tkanki …
21 Gru 2013  Fitoaleksyny o budowie stilbenowej – wysoka toksyczność. Stilbeny warunkują odporność sosny na patogeny grzybowe: Orzech – resweratrol.
bio-strefa.blogspot.com

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *