z Cambridge i Exeter odkryli, że kawki zwyczajne (Coloeus
monedula) używają swoich oczu
jako elementu komunikacji między sobą. Jest to pierwsze takie
odkrycie dotyczące zwierząt innych niż naczelne.
Podczas
gdy normalnym jest, że ludzie używają mimiki oraz oczu do
wyrażania przekazu komunikacyjnego, do tej pory prawie nic nie było
wiadomo na temat tego jak ptaki wykorzystują te niewerbalne elementy
sygnałowe.
stanowią wyjątkowy gatunek wśród rodziny krukowatych, m.in. przez
to, że ich gniazda znajdują się w budkach lęgowych, dziuplach,
czy też zagłębieniach drzew. Kawki nie są w stanie same stworzyć
dziupli, dlatego korzystają z już istniejących, a tym samym bazują
na ograniczonym zasobie środowiska. Ponadto gniazda kawek
najczęściej są blisko ulokowane, dlatego ptaki te walczą między
sobą o zajęcie najlepiej umiejscowionego. Walki prowokowane są
także tym, że ptaki zbliżają się zanadto do nie swoich budek
lęgowych.
 |
| Credit: Copyright Richard Woods |
Nowe
badania ukazują, że kawka zwyczajna używa swoich oczu jako sygnału
ostrzegawczego by skutecznie zniechęcić przedstawicieli swojego
gatunku do zbliżania się do gniazda.
Davidson z University of Cambridge, prowodyrka badań, wypowiedziała
się na ich temat: „Oczy kawki zwyczajnej są wysoce wyjątkowe. W
przeciwieństwie do swoich kuzynów, gawronów i wron, które mają
bardzo ciemne tęczówki, oczy kawek posiadają niemalże białe
tęczówki, co nadaje im wyraźność, a wręcz demonstracyjność
przy ciemnym upierzeniu”.
gdy większość ptaków posiada czarne lub ciemnobrązowe oczy,
jasne tęczówki nie są czymś zupełnie nieznanym w gromadzie
ptaków, bowiem około 10%
wróblowatych posiada kolorowe tęczówki. Naukowcy z Cambridge
zadali pytanie dlaczego oczy kawki zwyczajnej są tak jasne i czy
służą jako element komunikacji? Postarali się także znaleźć na
nie odpowiedź…
przedwiośnia zespół
badawczy dr Davidson przy 100 budkach
lęgowych przeznaczonych dla
kawek na przedmieściach Cambridge umieścił 1 z zestawu 4 zdjęć:
zdjęcie oczu kawki, zdjęcie
głowy kawki z normalnymi oczami, zdjęcie głowy kawki z oczami
ciemnymi jak u gawrona oraz zdjęcie kontrolne. Następnie dokonano
filmowania reakcji ptaków na poszczególne zdjęcia.
Po
analizie 40 filmów dr
Davidson odkryła, że budki lęgowe wyposażone w zdjęcia głowy
kawki z normalnymi oczami nie zostały zasiedlone przez te ptaki.
Budki takie wyraźnie odstręczały kawki przed lądowaniem na nich
oraz spędzaniem czasu w ich pobliżu. Świadczy to o roli
komunikacyjnej jasnych tęczówek oczu kawki zwyczajnej wśród
przedstawicieli tego gatunku.
dr Davidson stanowią pierwszy eksperyment na świecie wykazujący
kluczowe znaczenie koloru tęczówek w odbiorze wiadomości
niewerbalnej u zwierząt nienaczelnych.
Dr
Davidson tak komentuje swoje odkrycie: „To dopiero początek w
zdobywaniu wiedzy na temat tego, dlaczego niektóre ptaki posiadają
jasno wybarwione tęczówki. U kawki zwyczajnej jasne tęczówki mogą
funkcjonować jako element odstraszający konkurentów do zasiedlenia
gniazda lub lepsze przystosowanie do posiadania piskląt. Jednak
należałoby zadać kolejne pytanie: czy zjawisko to dotyczy to
wyłącznie kawki zwyczajnej, czy także inne ptaki korzystają z
kolorytu swoich tęczówek w podobny sposób?”
http://www.cam.ac.uk/