Czas przyspiesza z wiekiem i nie wiesz co z tym zrobić? Nie tylko Ty tak odczuwasz. W miarę upływu lat wielu z nas zauważa, że czas płynie coraz szybciej. Musisz wiedzieć, że to subiektywne odczucie ma swoje korzenie w funkcjonowaniu naszego mózgu oraz w sposobie, w jaki przetwarzamy codzienne doświadczenia.
Rola nowości w postrzeganiu czasu
Po pierwsze, jednym z kluczowych czynników wpływających na nasze postrzeganie upływu czasu jest tzw. „efekt nowości”. Już tłumaczymy o co chodzi.
Na pewno tego doświadczałeś. W dzieciństwie świat jest pełen nieznanych bodźców i pierwszych doświadczeń, co sprawia, że nasz mózg intensywnie je przetwarza i zapamiętuje. W rezultacie mamy wrażenie, że czas płynie wolniej.
Jednak w miarę dorastania i wchodzenia w rutynę codziennych obowiązków liczba nowych doświadczeń maleje, a dni stają się do siebie podobne. To właśnie powoduje, że nasz mózg rejestruje mniej nowych informacji, co z kolei sprawia, że czas wydaje się przyspieszać.
Zmiany w funkcjonowaniu mózgu a percepcja czasu
Po drugie, z wiekiem dochodzi również do zmian w strukturze i funkcjonowaniu naszego mózgu. Połączenia neuronalne stają się bardziej złożone, a procesy przetwarzania informacji mogą ulegać spowolnieniu. Jak to rozumieć? Na przykład profesor Adrian Bejan z Duke University sugeruje, że to spowolnienie w przetwarzaniu bodźców prowadzi do wrażenia szybszego upływu czasu, ponieważ mózg potrzebuje więcej czasu na analizę otaczającego nas świata.
Czas przyspiesza z wiekiem – proporcjonalność czasu do przeżytych lat
Po trzecie, innym wyjaśnieniem jest teoria proporcjonalności, która zakłada, że postrzeganie długości danego okresu zależy od tego, jaką część naszego dotychczasowego życia on stanowi. Oznacza to w dużym uproszczeniu, że dla pięciolatka rok to aż 20% jego życia, podczas gdy dla pięćdziesięciolatka to tylko 2%. W związku z tym ten sam okres czasu subiektywnie wydaje się krótszy w miarę starzenia się.
Jak spowolnić subiektywne odczucie upływu czasu?
Co możemy zrobić, aby tak „nie gnać”? Żeby przeciwdziałać wrażeniu przyspieszającego czasu, warto wprowadzać do swojego życia nowe doświadczenia i wyzwania. Podejmowanie nowych hobby, podróże w nieznane miejsca czy nauka nowych umiejętności mogą dostarczyć naszemu mózgowi świeżych bodźców. To z pewnością sprawi, że czas będzie wydawał się płynąć wolniej. Jak wskazują naukowcy, ale i od dawna wiedzą psychologowie oraz coachowie, aktywne poszukiwanie nowości i unikanie rutyny to klucz do pełniejszego i bardziej satysfakcjonującego życia.
Czas przyspiesza z wiekiem nieubłaganie? – Podsumowanie
Z pewnością, wrażenie szybszego upływu czasu wraz z wiekiem jest wynikiem wielu czynników. Są to między innymi zmniejszona liczba nowych doświadczeń oraz zmiany w funkcjonowaniu mózgu. Jednakże świadome wprowadzanie różnorodności do codziennego życia może pomóc w „spowolnieniu”, a przede wszystkim uczynić nasze dni ciekawszymi.
Opracowanie: Iza Kołodziejczyk
Źródła:
Age Effects in Perception of Time. Marc Wittmann, Sandra Lehnhoff, Psychological Reports, 2005
Age, Time, and Decision Making: From Processing Speed to Global Time Horizons. Corinna E. Löckenhoff, Annals of the New York Academy of Sciences, 2011
Subjective Acceleration of Time Experience in Everyday Life Across Adulthood. N. M. Mella, S. Conty, S. P. Ptak, Consciousness and Cognition, 2013
Jedna odpowiedź