Adratiklit boulahfa – nowy gatunek, stare dzieje

Odkryto najstarszego przedstawiciela najbardziej znanych dinozaurów. Tym samym jest to nowy, nieznany dotąd gatunek. Mowa o Adratiklit boulahfa.

Cechy charakterystyczne szkieletu Adratiklit boulahfa

Niewątpliwie niedawno odkryto pozostałości stegozaura, czyli tzw. pancernego dinozaura. Szczątki, znalezione przez naukowców, posiadają bowiem charakterystyczne płytkowate kości, wystające z kręgosłupa zwierzęcia oraz kolce na ogonie. Część szkieletu, jaki odkryto, należy do nowego, dla świata nauki, gatunku, który żył na Ziemi 168 mln lat temu.

Adratiklit boulahfa – nowy gatunek, choć z okresu środkowej jury

Pomimo tego, że odnaleziony okaz zawiera tylko kilka kręgów i kość ramienną, naukowcy doszli do wniosku, że jest to nowy gatunek i rodzaj, który pochodzi z okresu środkowej jury. Jest to znacznie wcześniejsze typowanie niż większości poznanych dotąd stegozaurów. Te najbardziej znane pochodzą bowiem z dużo późniejszego, okresu jurajskiego, co czyni aktualne odkrycie najstarszym osobnikiem z tej grupy i z pewnością pomaże lepiej zrozumieć jej ewolucję.

Kompletna skamielina stegozaura w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.
Zdjęcie: John Stillwell / PA

Pierwszy stegozaur z Afryki Północnej – znaczenie odkrycia

Co więcej, okaz jest pierwszym stegozaurem, jednocześnie dinozaurem tyreoforycznym, którego znaleziono w Afryce Północnej. Naukowcy wyjaśnili, że dinozaury tyreoforyczne występują na całym świecie, a przypisano je głównie formacjom skalnym Laurazji. Sugerowano dotąd, że kiedy Ziemia została podzielona na dwa superkontynenty, Laurazję i Gondwanę, tyreofory były bardziej powszechne i różnorodne w Laurazji. To jednak nie musi oznaczać, że stegozaury nie występowały podobnie w Gondwanie. Jak domniemają badacze, być może niewiedza na ten temat w rzeczywistości wynika z faktu, że formacje skalne pochodzące z Gondwany nie zostały poddane wykopaliskom i szczegółowym badaniom w tej samej mierze, co te z Laurazji. Ponadto wzbogacenie teorii i zapisów kopalnych dinozaurów pancernych z Gondwany wymaga jeszcze wiele wysiłków. A w znacznym stopniu obciążone są one czynnikami geologicznymi i problemami związanymi z pozyskiwaniem materiału.

Model stegozaura, Bałtowski Park Jurajski. Autor: Jakub Hałun.

Nowe perspektywy badawcze dla odkryć w Afryce

Naukowcy nie tracą jednak wiary i zapału. Twierdzą, że ekscytujące jest to, że w miejscach, w których do tej pory nie były prowadzone wykopaliska, może spoczywać o wiele więcej dinozaurów tyreoforańskich. Zespół zaznacza również, że dalsze odkrycia w tym regionie zapewnią poznanie rozmieszczenia tej grupy dinozaurów. Ostatecznie, mogą zaowocować odnalezieniem pełniejszego okazu, odpowiednika tego, który zbadano teraz, a nazwano Adratiklit boulahfa.

Adratiklit boulahfa – jaszczurka górska z Atlasu

Zespół badaczy, pod przewodnictwem dr Susannah Maidment, nazwał nowy gatunek mianem „Adratiklit boulahfa„. Postąpił tak, gdyż w języku berberyjskim oznacza on tyle, co „jaszczurka górska”. Boulahfa stanowi zaś odniesienie do obszaru w górach Atlasu Środkowego w Maroku, w którym znaleziono okaz.

Opracowanie: Iza Kołodziejczyk

Źródła:

https://www.nhm.ac.uk/
Escaso F, Ortega F, Dantas P, Malafaia E, Pimentel NL, Pereda-Suberbiola X, Sanz JL, Kullberg JC, Kullberg MC, Barriga F.. New Evidence of Shared Dinosaur Across Upper Jurassic Proto-North Atlantic: Stegosaurus From Portugal. „Naturwissenschaften”, 2007